Engin Erkiner: Aynı konuda birden fazla İngilizce kitap bulunuyor. Kitapların temel sorusu şudur: Çin yarı feodal bir ülkeydi ve nüfusun büyük çoğunluğu kırsal alanda yaşıyordu. Böyle bir ülkede kırsal kültür önemlidir. Kızıl Ordu bu nüfusu etkilerken sanatı ne derecede kullanmıştır?

Sanatın değişik biçimlerinin yoğun kullanımı bulunuyor ve kitapların amacı da bunu incelemektir.

ABD’li ve İngiliz bilim insanları Çin’e gidiyorlar (Çince bildiklerini belirtmeye gerek yok sanırım), kırsal alanda değişik bölgeleri dolaşıyorlar, söyleşiler yapıyorlar. Mao’nun Kültür Ordusu kitabının yazarı İngiliz bir doçent ve yanında iki doktora öğrencisiyle Çin’e gidiyor.

Bu insanları gizli servislerin isteğiyle bu araştırmaları yaptıkları tahmin edilebilir. Bu tahmindir ama düşünülmesi gerekir ki gerçekleşmiş devrimin kültürel yönünün incelenmesi ABD ve İngiltere gibi ülkeler için önemlidir.

Bir devrimin ve sonrasının incelenmesi, kitleyi etkilemekte hangi araçların nasıl kullanıldığının bilinmesi önemlidir. Propaganda sadece bildiri dağıtarak ve afişlemeyle yapılmaz, kültür de propagandanın önemli bileşenidir.

Kültür grupları başlangıçta gerilla birliklerinin bileşenidir ama zamanla ayrışarak kendi başlarına bir grup oluştururlar. Önce gerilla birliği ardından orduyla birlikte bazen de daha önce köylere giderler ve değişik kültür etkinlikleri sergilerler. Bunlar tiyatro ve küçük operalardır.

Opera Çin kültürünün imparatorluk döneminde eskilere kadar giden önemli bir özelliğidir. Çin operası değişik Avrupa ülkelerinde turneye çıktığında sosyalizm öncesinden gelen opera özellikleri özellikle belirtilir.

İşleyiş şöyle olur:

Bir bölgede toprak devriminin propagandası yapılacaktır. Bunu konu alan bir tiyatro ya da küçük bir opera sahnelenir. Bu tür iletişim kitlenin aklında sözü propagandaya göre daha fazla kalmaktadır. Ek olarak burada Çin’in özellikle opera geleneği kullanılmaktadır.

Bizde de önceki yıllarda grevlere giden sokak tiyatroları vardı, sonra kayboldular.

Saz propaganda amacıyla hemen her konuda kullanılmıştır.

Devrimden sonra da sanatın değişik biçimleri ve spor gösterileri etkili olarak kullanılır. Benzer durum Kuzey Kore’de de vardır (Bkz. Kuzey Kore ve Pazar Sosyalizmi kitabı).

Bunları incelemek kimin aklına gelir diye sorarsanız, özellikle İngilizlerin aklına gelir. İngiltere kültürel ve geniş düşünmek yönünde ABD’den daha ileridedir. Çin’de kültürün devrimci amaçlar için kullanımı konusunda isterse gizli servis desteğiyle araştırma yapılsa bile, ortaya önemli bir araştırma çıkmaktadır.

Rakipler sürekli olarak birbirlerini öğreniyorlar ve buna rağmen rakibi çaresiz bırakabilmenin yolu kendini tekrar etmemektir, sürekli yeniliktir.