Engin Erkiner: Politik bilimde böyle bir dal da varmış, imparatorlukları inceliyor.

Kara imparatorlukları var ki bunlar sınırlarını karadan genişleterek yayılanlardır. Çarlık, Osmanlı ve Habsburg bu kategoriye girmektedir. Bir de denizaşırı sömürgeleri olan Fransa ve İngiltere gibi imparatorluklar vardır. İspanya, Portekiz, Hollanda, Belçika ve Almanya’nın da denizaşırı sömürgeleri vardı ama bunlar imparatorluk değildi.

Bu imparatorluklardan bazıları birbirleriyle çatışırlarken, bazıları çatışmadan yaşarlar. Çatışmamanın nedeni, imparatorlukların birbirlerinin alanına girmemesidir. Mesela İngiltere ve Çarlık gibi… Kara sınırları olan imparatorluklar arasındaysa çatışma sıktır çünkü bunların genişlemeleri ancak birbirlerini geriye itmeleriyle mümkündür. Bu bağlamda Osmanlı ile Çarlık, Osmanlı ile Habsburg (veya Avusturya Macaristan) imparatorlukları arasında çok sayıda savaş yaşanmıştır.

Osmanlı’nın Avrupa içlerine doğru genişlemesi ancak önce Sırpların ardından da Habsburg’ların geriletilmesiyle mümkündü. Mohaç, Birinci ve İkinci Viyana kuşatmaları bu bağlamda hatırlanabilir. Birkaç yüzyıl birbirine rakip olan bu iki imparatorluk Birinci Dünya Savaşına Almanya ile birlikte müttefik olarak girer ve savuş sonunda ikisi de parçalanır ve değişik devletlere ayrılır.

İmparatorlukların parçalanması, yeni ulusal devletlerin ortaya çıkması, bunların iç uygulamaları (zorla göç, katliam vb.), birbirleriyle yaşadıkları sınır sorunları büyük konudur.

Bu arada enteresan bilgiler de öğreniyorsunuz.

Cengiz Han’ın kurduğu Moğol imparatorluğu tarihin en büyük devletidir. Ardından oğulları bunu sürdürmeye çalışırlar. Her ne hikmet ise, geniş imparatorluk yetmez, Japonya’ya da saldırırlar. Birkaç bin gemilik büyük bir filoyla Japon adalarına çıkarma yapmaya kalkarlar ama bu sırada şiddetli bir fırtına çıkar ve gemilerin çoğu batar; mecburen geri çekilirler.

Japonlar bu fırtınaya kamikaze adını verirler.

Kamikaze çok sonraki yıllarda intihar uçaklarına verilen ad olacaktır.

İkinci çıkarma teşebbüslerinde ise Samuraylar Moğol askerlerini büyük oranda katlederler.

Moğollar ağır yenilirler.

İmparatorlukları önce tek olarak incelemek, ardından aralarındaki ortak noktaları bularak sınıflandırmak…

Bilimsel yöntem budur.